Глобал исиш кутилгандан тезроқ кечмоқда
Глобал исиш жараёни аввалги йилларга қараганда тезроқ кечаётгани аниқланди. Бу сайёрада иқлим ўзгаришининг янги босқичи бошланганини кўрсатмоқда, дея хабар беради «The Guardian» «University of Potsdam» олимлари ўтказган тадқиқот натижаларига таяниб.
Олимлар узоқ йиллик ҳарорат маълумотларини таҳлил қилиб, табиий омиллар таъсирини инсон фаолиятидан келиб чиққан омиллардан ажратган. Индустриал давр бошланганидан бери Ердаги ҳарорат инсон фаолияти туфайли чиқарилаётган иссиқхона газлари сабаб аста-секин ошмоқда. Ўтган асрнинг 70-йилларидан сўнг ўртача глобал ҳарорат ҳар ўн йилда тахминан 0,2°C га ошган.
Бироқ сўнгги йилларда кетма-кет ҳарорат рекордлари қайд этилмоқда. Олимларга кўра, сўнгги уч йил кузатувлар тарихидаги энг иссиқ йиллар бўлган. Энг иссиқ ўн йилнинг барчаси эса 2015 йилдан кейинги даврга тўғри келади.
Таҳлиллар шуни кўрсатдики, 2015 йилдан буён глобал ҳароратнинг ўсиш суръати ҳар ўн йилда 0,35–0,4°C га етган. Бу кўрсаткич XX асрнинг иккинчи ярмидаги даражадан қарийб икки баравар юқори.
Тадқиқот муаллифлари исиш тезлашишининг аниқ сабабини белгилашни мақсад қилмаган. Бироқ эҳтимолий омиллардан бири 2020 йилда денгиз транспорти учун жорий этилган янги экологик қоидалар бўлиши мумкин. Улар ҳавони ифлослантирувчи аэрозол чиқиндиларини камайтирди. Бу ҳаво сифати яхшиланишига олиб келган бўлса-да, айрим ҳолатларда исиш таъсирини кучайтирган.
Иқлимшуносларнинг огоҳлантиришича, агар ҳарорат ўсишининг ҳозирги суръати сақланиб қолса, XXI аср охирига бориб Ерда қўшимча исиш тахминан 4°C га етиши мумкин. Бу эса денгиз сатҳининг кўтарилиши, экстремал об-ҳаво ҳодисаларининг кўпайиши ва экотизимларда жиддий ўзгаришларга олиб келади.
Глобал исишнинг тезлашиши инсониятнинг қазилма ёқилғилардан чиқадиган Carbon Dioxide (CO₂) чиқиндиларини камайтиришига боғлиқ.
