Қадимий театрлар санъат байрамларига мезбонлик қилади
Туркиянинг очиқ осмон остидаги қадимий театрлари ва археологик ёдгорликлари тарихий мерос сифатида аҳамиятли. Бир вақтлар гладиаторлар жанг қилган, театр томошалари ва трагедиялар саҳналаштирилган ушбу иншоотлар бугун халқаро опера ва балет фестиваллари ўтказиладиган майдонларга айланган.
Айни кунларда эса ана шундай жойларда анъанавий опера ва балет фестиваллари бошланди. Қадимий меъморий ёдгорликлар бағрида ташкил этилаётган ушбу тадбирлар тарихий муҳит билан замонавий саҳна санъатини уйғунлаштириши билан аҳамиятлидир.
Фестиваллар мавсуми ЮНЕСКО Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган қадимий Эфес шаҳрида бошланди. 26 июндан 8 июлгача ўтказиладиган 9-халқаро Эфес опера ва балет фестивали дастуридан «Оққуш кўли», «Кармина Бурана» ҳамда «Тоска» каби машҳур асарлар ўрин олган.
Мавсумнинг кейинги босқичи Анталия вилоятидаги Аспендос қадимий театрида давом этади. Рим даври меъморчилигининг энг яхши сақланган намуналаридан бири саналувчи ушбу театр ўттиз йилдан зиёд вақтдан буён халқаро опера ва балет фестивалига мезбонлик қилиб келмоқда. Бу йил фестивалнинг 33-мавсуми 12–26 сентябрь кунлари ўтказилиши режалаштирилган.
Ёзги маданий тадбирлар қаторида Бодрум шаҳридаги тарихий қалъада ташкил этиладиган халқаро балет фестивали ҳам алоҳида ўрин тутади. Бу йил унинг 23-мавсуми 31 июлдан 13 августгача давом этади.
Опера ва балет фестиваллари билан бир қаторда, Туркиянинг қадимий шаҳарларида йил давомида турли маданий лойиҳалар амалга оширилади. Жумладан, Пҳаселис фестивалида машҳур мусиқачилар иштирокида концертлар ўтказилса, Бергама театр фестивали доирасида қадимий саҳналарда драматик асарлар намойиш этилади.
Сўнгги йилларда Туркияда «Тунги музейлар» ташаббуси ҳам кенгаймоқда. Унинг доирасида Эфес ва Аспендос ёдгорликлари кечки вақтларда махсус ёритиш тизими остида ташриф буюрувчилар учун очиқ бўлади. Шунингдек, Бодрум сув ости археологияси музейи ҳам кечки соатларда меҳмонларни қабул қилиб, денгиз тарихи, қадимий савдо йўллари ва сув ости археологиясига оид ноёб экспонатларни намойиш этмоқда.
Қадимий театрлар баъзан кутилмаган воқеалар билан ҳам жамоатчилик эътиборини тортади. Яқинда Измир шаҳридаги очиқ театрда «Ромео ва Жулетта» спектаклининг якуний саҳнаси вақтида саҳнага мушук чиқиб келгани акс этган видеолавҳа ижтимоий тармоқларда кенг тарқалди ва томошабинларда илиқ таассурот қолдирди.
Тарихий меъморчилик, археологик мерос ва замонавий саҳна санъатининг уйғунлиги Туркиянинг қадимий театрларини нафақат сайёҳлар, балки санъат ихлосмандлари учун ҳам муҳим маданий масканга айлантирмоқда.
Зилола тайёрлади.
