91 йил бирга: тарихдаги энг узоқ давом этган никоҳ
Индонезиялик жуфтликнинг сири нимада?
Нима деб ўйлайсиз, 50 йил бу жуда узоқ вақтми? Индонезиялик Мамбаҳ Упа ва унинг рафиқаси Нонда Упа жуфтлигининг турмуши нақ 91 йил давом этди! 1913 йилда турмуш қурган жуфтлик 2004 йилда бир-биридан бир неча кун фарқ билан бу дунёни тарк этди. Журналистлар уларнинг сири билан қизиқди. Гап фақат сабр-тоқатда эмас экан.
Биринчи сир: улар ҳеч қачон алоҳида ётоқларда ухламаган. Ҳатто касал бўлганларида ҳам. Биргаликда ухлаш гормонларнинг бир хил (синхрон) ишлашини рағбатлантиради.
Иккинчи сир: улар ҳар куни кулишарди. Фақат табассумгина қилиб қўйиш эмас, балки аҳмоқона ҳазиллар ўйлаб топиб, бир-бирларини масхара қилиб баланд овозда кулган. Кулги кортизол даражасини пасайтиради ва иммунитет тизимини мустаҳкамлайди.
Учинчи сир: эр-хотин ҳеч қачон кечги пайтда жанжаллашмаган.
Нима бўлган тақдирда ҳам оилада олтин қоида бор эди: соат тўққиздан кейин ҳеч қандай баҳс-мунозарага ўрин йўқ! Тўққиздан кейин фақат хотиржамлик ва уйқу. Уйқусизлик никоҳни хиёнатдан кўра тезроқ ўлдиради.
Тўртинчи сир: улар ҳеч қачон бир-бирини ўзгартиришга ҳаракат қилмаган. Эркак трубка чекишни яхши кўрарди ва ҳеч ким унга тамаки ҳиди келиши ҳақида эътироз билдириб, уни "эговламаган". Курашиш эмас, инсонни борича қабул қилиш муҳим.
Бешинчи ва энг муҳим сир: Улар ҳар кеча ухлашдан олдин ҳатто кун оғир ўтган бўлган бўлса ҳам бир-бирини қўлини ушлаб, “Бугунги кун учун раҳмат!” дейишган. Ҳатто сув олиб келиш каби кичик нарсалар учун миннатдорчилик билдириш ижобий мустаҳкамланишни яратади. Мия ёмонни эмас, яхши нарсаларни излашни ўрганади.
Турмуш ҳар доим ҳам силлиқ тарзда ўтмаган. Улар фарзандларини йўқотиш каби инқирозларни қандай енгиб ўтган экан?
Оиланинг бир нечта фарзандлари гўдаклик чоғида вафот этган. Бундай йўқотишлардан сўнг ота-она ўзларини яккалаб қўймади, балки биргаликда, баланд овозда қайғуришди. Кўзёшларини яширмади.
Бошқа эр-хотинлар улардан нимани ўрганиши мумкин?
Кичик қадамлардан бошлаш мумкин: агар жанжаллашиб қолган бўлсангиз, ярашмасдан ухламанг, ҳар кеча икки дақиқагина бўлса-да, турмуш ўртоғингизни қўлини ушланг ва кунига бир марта унга нима учун миннатдор эканлигингизни баланд овозда айтинг. Бир ой ўтгач, сиз муносабатлар қанчалик илиқ бўлиб қолганига ҳайрон қоласиз.
Баҳора Муҳаммадиева тайёрлади.
