Турмуш чорраҳаларида: Сабоқ
- Ўзбекистонданмиз, денглар. Хуш келибсизлар. Мен ҳам ўзбекман. Ўн йилдан буён шу ерда қурилиш ташкилотида прораб бўлиб ишлайман. Майли, меҳнат қилиб, ризқ топамиз, деб келибсизлар, ёрдам бераман. Қани, ҳужжатларингизни беринглар-чи?..
Акмал билан Ғани паспортларини прорабга узатишди.
- Яхши, ҳозирча менда туради. Исмим Рўзимурод. Энди юринглар, ётоқ жойларингизни кўрсатаман. Огоҳлантириб қўяй, қурилишда иш енгил эмас. Бу ерда ғайрат ва чидам талаб қилинади. Кўрпа-тўшак беришади, жойлашиб олинглар. Бир соатдан кейин келиб, ишга олиб кетаман.
Акмал билан Ғани қалин кийинган бўлишса-да, Сибирнинг аччиқ совуғидан дир-дир титраб қолишди.
- Уҳ-ҳу, чақаман, дейди-я, бунча совуқ! - деди Акмал қўлларини бир-бирига ишқалаб.
- Ҳа, жўра, азобимизни кўрадиганга ўхшаймиз, - деди Ғани қалтираганча. - Она юртимизда қаноат қилмай, яхшигина ишимизни ташлаб келибмиз-а!
Орадан бир соат ўтиб, Рўзимурод қайтиб келди.
- Хўш, жойлашиб олдингларми? Қани, кетдик!
У йигитларни қурилиш майдонига олиб борди.
- Мана, чуқур қазилган. Опалубкалар тайёр. Ўрнатсанглар бўлди. Кечгача тугатишларинг керак. Эртага бетон келади. Қани, ишни бошланглар!
Акмал билан Ғани асбобларни олиб чиқиб, совуқда тишлари-тишига тегмай ишлашга уринишди. Аммо қанча ҳаракат қилишмасин, оғир меҳнатга дош беролмадилар.
Шунда улар мусофирликда пул топиш осон эмаслигини англаб етишди.
- Ғани, Россияга бориб ишлаш фикри кимдан чиққанди? - деди Акмал чуқур хўрсиниб. - Ойлигим камроқ бўлса ҳам, юртимда хотиржам яшаб юрган эканман.
- Нимасини айтасан, жўра, - деди Ғани алам билан. - Икковимизни ҳам ўша Салим йўлдан урди. «Бу ерда бир йилда топганингни у ёқда бир ойда топасан», деганига ишонибмиз-да.
- Болаларим қийналмаяптимикан? Жуда соғиндим. Мана, бир ой бўлди. Бир чақа юбориш тугул, энди иш топдик деганимизда шу аҳволга тушиб ўтирибмиз. Ҳали йўлкира учун олган қарзларимизни ҳам узишимиз керак...
Ғанининг овози титраб кетди.
Кечроқ Рўзимурод хабар олгани келганда, иккиси ҳам қўл қовуштириб ўтиришарди. Унинг ҳам жаҳли чиқди, ҳам йигитларга раҳми келди.
- Кетинглар, сизларга бу иш тўғри келмайди, - деди у. Сўнг чўнтагидан пул чиқариб, Акмалга узатди. - Мана буни олинглар. Иш топгунларингча нон-пул бўлади.
Сўнг бироз сукут сақлаб, маъноли қаради:
- Бу сизларга сабоқ бўлсин. Йўлкирага пул топиб, Ватанга қайтинглар. Унутманглар: «Қаерники қилмагин орзу, ҳар ерда бор тошу тарози». Ризқнинг ҳам, меҳнатнинг ҳам ўз синови бор.
Акмал билан Ғани бошларини эгиб қолишди. Улар бу гал ҳаётнинг аччиқ, аммо унутилмас сабоғини олган эдилар.
Тоғаймурод Шомуродов.
