Одам бошига энг кўп сув истеъмол қиладиган мамлакатларни биласизми?
Дунёдаги чучук сувнинг катта қисми уй хўжаликлари томонидан истеъмол қилинмайди. Асосий қисм экинлар етиштириш, электр станциялари ва ёқилғи саноатини совутиш учун ишлатилади.
Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг сув ресурслари ва қишлоқ хўжалигида сувдан фойдаланиш бўйича глобал ахборот тизими маълумотлари ҳамда Жаҳон банкининг аҳоли статистик маълумотларига асосланган ушбу инфографика мамлакатларнинг аҳоли жон бошига йиллик чучук сув истеъмоли бўйича рейтингини акс эттиради. Ҳисоб-китоблар қишлоқ хўжалиги, саноат ва шаҳар тизимларида ишлатиладиган сувни ўз ичига олади.
Баъзи натижалар ҳайратланарли: пахта етиштириш билан боғлиқ кенг кўламли суғориш тизимлари туфайли Туркманистон биринчи ўринда (йилига киши бошига 128 минг 228 куб фут - 3631 куб метрдан ортиқ сув), Черногория эса нисбатан кичик аҳолининг жуда кўп сув истеъмоли туфайли иккинчи ўринда туради.
Бугунги кунда глобал чучук сув истеъмолининг тахминан 70 фоизи қишлоқ хўжалиги ҳиссасига тўғри келади. Сув истеъмоли кўп бўлган давлатларда суғориладиган деҳқончилик ривожланган ва уларнинг кўпчилиги қурғоқчил ёки ярим қуруқ иқлимга эга. Айнан шу сабабли рейтингда Озарбайжон, Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Эрон давлатлари етакчилик қилади.
Эътиборлиси, рўйхатдаги барча мамлакатлар сувдан фақат қишлоқ хўжалигини суғориш учун фойдаланмайди. Бу масалада Америка Қўшма Штатлари бешинчи ўринни эгаллайдиган бўлса, Канада ва Эстония “кучли” йигирматаликка киради. Бу мамлакатлардаги сувнинг юқори миқдорда сарфланиши кўпинча саноат ишлаб чиқариш ва электр станцияларини совутиш билан боғлиқ. Кейинчалик совутиш учун ишлатиладиган сувнинг салмоқли қисми дарёлар ва кўлларга қайтарилади, бироқ тизимнинг ўзи маҳаллий сув ресурсларига сезиларли даражада иш юклаб қўяди.
Агар йирик суғориш ёки саноат тизимлари нисбатан кичик аҳоли орасида шу тарзда тақсимланадиган бўлса, аҳоли жон бошига сув истеъмоли рейтинги кичикроқ мамлакатларда ҳам кескин ўсиб бориши мумкин. Масалан, бор-йўғи 627 минг 702 нафар аҳолиси бор Черногория давлати иккинчи ўринда туради, бу ерда йилига аҳоли жон бошига 125 минг 155 куб фут (3543 куб метр) сув сарфланиб келинмоқда.
Баҳора Муҳаммадиева тайёрлади.
