Samarqandda uy-joy shartnomasi bo‘yicha nizo: sud fuqaro foydasiga qaror chiqardi
Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli qurilish ishlari, yangi turar-joy massivlari va zamonaviy uy-joylarning barpo etilishi jarayonlarida ayrim fuqarolar va qurilish tashkilotlari o‘rtasida turli nizolar yuzaga kelayotgani sir emas.
Ana shunday nizolardan biri Samarqand shahrida ko‘rib chiqilib, adolatli hal etildi. Mazkur ish nafaqat bir fuqaroning manfaatlarini himoya qildi, balki boshqa yurtdoshlarimiz uchun ham muhim saboq bo‘lib xizmat qiladi.
Shartnoma va ishonch
Har qanday fuqarolik-huquqiy munosabatning asosi — bu ishonch va shartnoma hisoblanadi. Nodira Jo‘raboyeva aynan ana shu ishonch asosida «ULUG‘ SIYMO QURILISH» mas’uliyati cheklangan jamiyati bilan shartnoma tuzgan. U yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olishni rejalashtirgan va buning uchun katta miqdordagi mablag‘ni to‘lagan.
Shartnomada belgilanganidek, kompaniya ma’lum muddat ichida zamonaviy uy-joyni qurib, egasiga topshirishi lozim edi. Bu esa fuqaro uchun nafaqat moliyaviy, balki ma’naviy jihatdan ham muhim ahamiyatga ega edi. Zero, har bir inson o‘z uyiga ega bo‘lishni orzu qiladi.
Afsuski, amaliyotda barcha shartnomalar to‘liq va o‘z vaqtida bajarilavermaydi. Ushbu holatda ham qurilish kompaniyasi o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarmadi. Uy-joy belgilangan muddatda topshirilmadi, to‘langan mablag‘lar esa qaytarilmadi.
Jo‘raboyeva bir necha bor kompaniyaga murojaat qildi, ogohlantirishlar berdi, hatto rasmiy talabnomalar yubordi. Ammo bu harakatlar kutilgan natijani bermadi. Bu esa fuqaroning sabr kosasini to‘ldirdi va u adolat izlab sudga murojaat qilishga majbur bo‘ldi.
Adolat timsoli
Sud — bu qonun ustuvorligini ta’minlovchi asosiy institutdir. Samarqand shahar sudida bo‘lib o‘tgan mazkur ish ham shuning yaqqol isbotidir. Sud jarayonida barcha dalillar atroflicha o‘rganildi, hujjatlar tahlil qilindi va qonun normalariga muvofiq qaror qabul qilindi.
Javobgar tomon sud majlisida ishtirok etmagan bo‘lsa-da, bu ishni ko‘rib chiqishga to‘sqinlik qilmadi. Chunki amaldagi qonunchilikka ko‘ra, tegishli tartibda xabardor qilingan tomon sudga kelmagan taqdirda ham ish ko‘rib chiqilishi mumkin.
Qonun va adolat ustuvorligi
Sud o‘z qarorini chiqarishda Fuqarolik kodeksi va Fuqarolik-protsessual kodeksi normalariga tayandi. Unga ko‘ra, har bir shartnoma — bu majburiyat va u albatta bajarilishi shart.
Agar bir tomon o‘z majburiyatini bajarmasa, ikkinchi tomon o‘z huquqlarini himoya qilishga haqli. Ushbu ishda ham aynan shu prinsip ustuvor bo‘ldi.
Sud qaroriga ko‘ra, qurilish kompaniyasidan da’vogar foydasiga katta miqdordagi mablag‘ undirilishi belgilandi. Bu qaror nafaqat moddiy zararni qoplash, balki adolatni tiklash nuqtai nazaridan ham muhim ahamiyatga ega.
Bu holat shundan dalolat beradiki, mamlakatimizda fuqarolarning huquq va manfaatlari ishonchli himoya qilinadi. Har bir inson o‘z haq-huquqi poymol etilgan taqdirda sudga murojaat qilib, adolat topishi mumkin.
Saboq va xulosa
Ushbu voqea barcha fuqarolar uchun muhim saboq bo‘lib xizmat qiladi. Xususan, shartnoma tuzishda uning barcha bandlarini diqqat bilan o‘rganish, to‘lovlarni rasmiy hujjatlar asosida amalga oshirish hamda muammo yuzaga kelganda o‘z huquqlarini faol himoya qilish zarur.
Shu bilan birga, qurilish kompaniyalari ham o‘z majburiyatlariga jiddiy yondashishi, mijozlar ishonchini oqlashi lozim.
Adolat — jamiyat taraqqiyotining asosiy ustunidir. Samarqandda ko‘rib chiqilgan ushbu ish esa ana shu adolatning amaldagi ifodasidir. Sud tomonidan qabul qilingan qaror fuqarolarning qonun oldida tengligi va huquqlari himoya qilinishi ta’minlanayotganini yana bir bor tasdiqladi.
Bahodir Qarshiyev,
"Shohruh" advokatlik firmasi advokati.
