Самарқандда уй-жой шартномаси бўйича низо: суд фуқаро фойдасига қарор чиқарди
Мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли қурилиш ишлари, янги турар-жой массивлари ва замонавий уй-жойларнинг барпо этилиши жараёнларида айрим фуқаролар ва қурилиш ташкилотлари ўртасида турли низолар юзага келаётгани сир эмас.
Ана шундай низолардан бири Самарқанд шаҳрида кўриб чиқилиб, адолатли ҳал этилди. Мазкур иш нафақат бир фуқаронинг манфаатларини ҳимоя қилди, балки бошқа юртдошларимиз учун ҳам муҳим сабоқ бўлиб хизмат қилади.
Шартнома ва ишонч
Ҳар қандай фуқаролик-ҳуқуқий муносабатнинг асоси — бу ишонч ва шартнома ҳисобланади. Нодира Жўрабоева айнан ана шу ишонч асосида «ULUG` SIYMO QURILISH» масъулияти чекланган жамияти билан шартнома тузган. У янги қурилаётган уйдан хонадон сотиб олишни режалаштирган ва бунинг учун катта миқдордаги маблағни тўлаган.
Шартномада белгиланганидек, компания маълум муддат ичида замонавий уй-жойни қуриб, эгасига топшириши лозим эди. Бу эса фуқаро учун нафақат молиявий, балки маънавий жиҳатдан ҳам муҳим аҳамиятга эга эди. Зеро, ҳар бир инсон ўз уйига эга бўлишни орзу қилади.
Афсуски, амалиётда барча шартномалар тўлиқ ва ўз вақтида бажарилавермайди. Ушбу ҳолатда ҳам қурилиш компанияси ўз зиммасига олган мажбуриятларни бажармади. Уй-жой белгиланган муддатда топширилмади, тўланган маблағлар эса қайтарилмади.
Жўрабоева бир неча бор компанияга мурожаат қилди, огоҳлантиришлар берди, ҳатто расмий талабномалар юборди. Аммо бу ҳаракатлар кутилган натижани бермади. Бу эса фуқаронинг сабр косасини тўлдирди ва у адолат излаб судга мурожаат қилишга мажбур бўлди.
Адолат тимсоли
Суд — бу қонун устуворлигини таъминловчи асосий институтдир. Самарқанд шаҳар судида бўлиб ўтган мазкур иш ҳам шунинг яққол исботидир. Суд жараёнида барча далиллар атрофлича ўрганилди, ҳужжатлар таҳлил қилинди ва қонун нормаларига мувофиқ қарор қабул қилинди.
Жавобгар томон суд мажлисида иштирок этмаган бўлса-да, бу ишни кўриб чиқишга тўсқинлик қилмади. Чунки амалдаги қонунчиликка кўра, тегишли тартибда хабардор қилинган томон судга келмаган тақдирда ҳам иш кўриб чиқилиши мумкин.
Қонун ва адолат устуворлиги
Суд ўз қарорини чиқаришда Фуқаролик кодекси ва Фуқаролик-процессуал кодекси нормаларига таянди. Унга кўра, ҳар бир шартнома — бу мажбурият ва у албатта бажарилиши шарт.
Агар бир томон ўз мажбуриятини бажармаса, иккинчи томон ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилишга ҳақли. Ушбу ишда ҳам айнан шу принцип устувор бўлди.
Суд қарорига кўра, қурилиш компаниясидан даъвогар фойдасига катта миқдордаги маблағ ундирилиши белгиланди. Бу қарор нафақат моддий зарарни қоплаш, балки адолатни тиклаш нуқтаи назаридан ҳам муҳим аҳамиятга эга.
Бу ҳолат шундан далолат берадики, мамлакатимизда фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари ишончли ҳимоя қилинади. Ҳар бир инсон ўз ҳақ-ҳуқуқи поймол этилган тақдирда судга мурожаат қилиб, адолат топиши мумкин.
Сабоқ ва хулоса
Ушбу воқеа барча фуқаролар учун муҳим сабоқ бўлиб хизмат қилади. Хусусан, шартнома тузишда унинг барча бандларини диққат билан ўрганиш, тўловларни расмий ҳужжатлар асосида амалга ошириш ҳамда муаммо юзага келганда ўз ҳуқуқларини фаол ҳимоя қилиш зарур.
Шу билан бирга, қурилиш компаниялари ҳам ўз мажбуриятларига жиддий ёндашиши, мижозлар ишончини оқлаши лозим.
Адолат — жамият тараққиётининг асосий устунидир. Самарқандда кўриб чиқилган ушбу иш эса ана шу адолатнинг амалдаги ифодасидир. Суд томонидан қабул қилинган қарор фуқароларнинг қонун олдида тенглиги ва ҳуқуқлари ҳимоя қилиниши таъминланаётганини яна бир бор тасдиқлади.
Баҳодир Қаршиев,
"Шоҳруҳ" адвокатлик фирмаси адвокати.
