Qadrni yo‘qotgan jamiyat kelajagini yo‘qotadi

Jamiyatning taraqqiyoti, avvalo, insonlarning bir-biriga bo‘lgan munosabati va hurmat darajasi bilan belgilanadi. Inson qadri ulug‘langan muhitda adolat, mehr-oqibat va barqarorlik hukm suradi.

Aksincha, inson qadr-qimmati e’tibordan chetda qolgan jamiyatda ishonchsizlik, befarqlik va ma’naviy tanazzul kuchayadi. Qadrni yo‘qotgan jamiyat – kelajagini yo‘qotadi, degan fikr bejiz aytilmagan.

Agar jamiyatda inson faqatgina vosita sifatida qaralsa, uning manfaatlari poymol qilinsa, bu jamiyat asta-sekin o‘zining ichki tayanchini yo‘qotadi. Chunki jamiyatni jamiyat qiladigan narsa — insonlarning o‘zaro ishonchi va birdamligidir.

Bugungi kunda ayrim hollarda moddiy manfaatlar ma’naviy qadriyatlardan ustun qo‘yilayotgani kuzatiladi. Bu esa insoniy munosabatlarning sovuqlashishiga olib keladi. Odamlar bir-biriga befarq bo‘lib qoladi, hurmat o‘rnini manfaat egallaydi. Natijada jamiyatda adolat hissi susayadi, yosh avlod noto‘g‘ri qadriyatlar ta’sirida ulg‘ayadi.

Yana bir muhim jihat, inson qadrini anglashning oiladan boshlanishidir. Agar oilada bolaga hurmat, e’tibor va mehr berilsa, u ulg‘aygach boshqalarga ham shunday munosabatda bo‘ladi. Aksincha, e’tiborsizlik va qo‘pol muomala ko‘rgan bola kelajakda jamiyat uchun muammo tug‘dirishi mumkin. Demak, jamiyatning ertangi kuni bugungi tarbiyaga bevosita bog‘liq.

Shu o‘rinda ta’kidlash joizki, inson qadrini tiklash va mustahkamlash faqat davlat yoki muayyan tashkilotlarning vazifasi emas. Bu har birimizning kundalik hayotimizdagi mas’uliyatimizdir. Oddiygina hurmat, yaxshi so‘z, yordam qo‘lini cho‘zish orqali ham biz jamiyatda ijobiy muhit yaratishga hissa qo‘sha olamiz.

Ruslan Bo‘tayev,
O‘zMU Jizzax filiali dotsenti, fizika-matematika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).