Samarqand davlat universiteti – tarixdan buyuk kelajak sari
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetining haqiqiy tarixi, avvalo, shu dargohda tahsil olgan va mehnat qilgan buyuk insonlar taqdirida namoyon bo‘ladi. Universitet bag‘rida davlat va jamoat boshqaruvi, ilm-fan, adabiyot va madaniyat sohalarida yuksak martaba va e’tirofga erishgan ko‘plab shaxslar kamol topgan. Ular orasida O‘zbekistonning taniqli davlat va jamoat arbobi Sharof Rashidov, yirik olimlar Ibrohim Mo‘minov, Yahyo G‘ulomov va boshqa ko‘plab taniqli ziyolilar bor.
Ularning ilmiy, ijodiy va davlatchilik faoliyati universitetning milliy taraqqiyot tarixidagi o‘rnini yanada yaqqol namoyon etadi. Ayniqsa, Sharof Rashidov nomi bilan universitetning bog‘lanishi alohida ma’naviy ahamiyatga ega. Ustozning mazkur dargohda tahsil olgani, keyinchalik mamlakat ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotida muhim o‘rin tutgan davlat arbobi sifatida shakllangani universitetning tarixiy missiyasi bilan uzviy uyg‘unlashadi. 2022 yilda universitetga Sharof Rashidov nomi berilgani ana shu tarixiy vorislikning ramziy ifodasi bo‘ldi.
Bugun universitetning taraqqiyotida uning rektori, O‘zbekiston Respublikasi fan arbobi, texnika fanlari doktori, professor Rustam Xolmuradovning faoliyati alohida o‘rin tutadi. Ilm-fan va ta’lim sohasidagi katta tajriba, davlat boshqaruvi tizimidagi faoliyati va rahbarlik salohiyati universitetni zamonaviy talablar asosida rivojlantirishda muhim omil bo‘lib xizmat qilmoqda.
Rustam Xolmuradov rahbarligi davrida ta’lim sifatini oshirish, ilmiy-tadqiqot faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, professor-o‘qituvchilar va yosh olimlar salohiyatidan samarali foydalanish, iqtidorli talabalar uchun yangi imkoniyatlar yaratish, xalqaro hamkorlikni kengaytirish kabi vazifalar universitet taraqqiyotining muhim yo‘nalishlaridan biriga aylanmoqda. Bunda rahbarning ilmiy tajribasi bilan bir qatorda davlat boshqaruvida orttirgan amaliy ko‘nikmalari ham muhim ahamiyat kasb etadi.
Zamonaviy oliy ta’lim talabaga tayyor bilim berish bilan cheklanib qolmasligi lozim. Bugun mustaqil fikrlaydigan, tanqidiy tahlil qiladigan, innovatsion yondashuvga ega, raqamli texnologiyalarni o‘zlashtirgan va jamiyat oldidagi mas’uliyatini anglaydigan mutaxassislarni tayyorlash dolzarb vazifaga aylangan. Samarqand davlat universitetida ta’limning ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘unligi, yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash va ilmiy maktablar vorisligini ta’minlash ana shu maqsadga xizmat qilmoqda.
Ayni paytda universitetning eng katta boyligi inson kapitali. Professor-o‘qituvchilarning ilmiy salohiyati, yosh tadqiqotchilarning izlanishlari va talabalarning intellektual imkoniyatlari universitetning bugungi va ertangi taraqqiyotini belgilaydi. Shu ma’noda, ustoz-shogird an’anasi universitetning eng muhim ma’naviy tayanchlaridan biridir. Bir avlod olimlarining ilmiy tajribasi keyingi avlodga o‘tib, yangi ilmiy g‘oyalar va maktablarning shakllanishiga zamin yaratadi.
Bugungi global ta’lim makonida raqobat kuchayib borayotgan bir sharoitda universitetlar oldida yangi vazifalar paydo bo‘lmoqda. Raqamlashtirish, sun’iy intellekt, innovatsion texnologiyalar, akademik mobillik va xalqaro hamkorlik oliy ta’limning mazmuniga yangi talablarni kiritmoqda. Samarqand davlat universiteti ham o‘zining boy tarixiy an’analarini saqlagan holda zamonaviy ilm-fan va ta’limning yangi imkoniyatlaridan samarali foydalanishga intilib bormoqda.
Universitetning vazifasi faqat mutaxassis tayyorlash bilan cheklanmaydi. U jamiyatda kechayotgan ijtimoiy jarayonlarni o‘rganishi, hudud taraqqiyotiga ilmiy va intellektual hissa qo‘shishi, yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirishi va innovatsion rivojlanishga xizmat qilishi zarur. Samarqand davlat universitetining bugungi salohiyati bunday vazifalarni amalga oshirish uchun mustahkam ilmiy va kadrlar bazasiga ega.
Shu yilda o‘tkazilayotgan yubiley o‘tmishni eslash bilan birga, kelajak maqsadlarini belgilash fursati hamdir. Samarqand davlat universiteti o‘zining boy tarixi, buyuk bitiruvchilari, fidoyi ustozlari va iqtidorli yoshlari bilan yangi taraqqiyot bosqichiga qadam qo‘ymoqda. Ilmiy tadqiqotlar samaradorligini oshirish, zamonaviy ta’lim texnologiyalarini keng joriy etish, xalqaro hamkorlikni mustahkamlash va raqobatbardosh kadrlar tayyorlash uning kelgusi taraqqiyotining muhim yo‘nalishi hisoblanadi.
Samarqand davlat universitetining ko‘p yillik tarixi bir haqiqatni tasdiqlaydi, ya’ni, universitetni uning devorlari emas, unda yaratilgan ilm, tarbiyalangan avlodlar va jamiyatga qo‘shilgan hissa ulug‘laydi. Bugun bu qutlug‘ dargoh ana shu boy merosga tayanib, yangi ilmiy kashfiyotlar, yangi avlod mutaxassislari va yangi taraqqiyot marralari sari dadil odimlamoqda.
Gulsum TAGIYeVA,
Samarqand davlat universiteti
sotsiologiya kafedrasi mudiri,
sotsiologiya fanlari doktori.
