Сўз ўйини эмас, қалб жарроҳлиги: Бобур ўзини суд қиляпти
Бу рубоий оддийгина қофия санъати эмас. Бу Бобурнинг ўз нафсига ўқиган энг оғир ҳукми. Оҳанг енгил, аммо маъно залворли:
Туз оҳ, Заҳириддин Муҳаммад Бобур,
Юз оҳ, Заҳириддин Муҳаммад Бобур.
Сарриштайи айшдин кўнгулни зинҳор
Уз оҳ, Заҳириддин Муҳаммад Бобур.
Бутун драматургия биргина ҳарф ўзгаришида:
- “Туз оҳ” – (тузмоқ). Фарёд ярат, ич-ичингдан йиғла.
- “Юз оҳ” – (сон). Юз бор, юзлаб марта афсуслан.
- “Уз оҳ” – (узмоқ). Бу энди нола эмас, қатъий буйруқ: айш-ишрат риштасини узиб ташла!
Муҳими:
Шоир шунчаки “Бобур” демаяпти. У “Заҳириддин Муҳаммад Бобур” деб тўлиқ исми билан ўзига мурожаат қиляпти. Бу ерда шоир ва оддий инсон ўртасидаги чегара йўқолган. Бобур шоҳлик либосини ечиб, ўзини сўроққа тутяпти. Эркалатиш, ёзғириш ёки ўзини оқлаш оҳанги йўқ. Расмий ва шафқатсиз оҳангда суд қиляпти.
Ижодкор маҳорати:
Бу рубоийда исмнинг тўлиқ ёзилиши ҳар қандай сифатлашдан кўра кучлироқ таъсирга эга бўлган. Бобур “Мен” демади, “Бобур” демади. У тўлиқ исмини ёзди ва шу орқали ўзини жавобгарлик курсисига ўтқазди.
