So‘z o‘yini emas, qalb jarrohligi: Bobur o‘zini sud qilyapti
Bu ruboiy oddiygina qofiya san’ati emas. Bu Boburning o‘z nafsiga o‘qigan eng og‘ir hukmi. Ohang yengil, ammo ma’no zalvorli:
Tuz oh, Zahiriddin Muhammad Bobur,
Yuz oh, Zahiriddin Muhammad Bobur.
Sarrishtayi ayshdin ko‘ngulni zinhor
Uz oh, Zahiriddin Muhammad Bobur.
Butun dramaturgiya birgina harf o‘zgarishida:
- “Tuz oh” – (tuzmoq). Faryod yarat, ich-ichingdan yig‘la.
- “Yuz oh” – (son). Yuz bor, yuzlab marta afsuslan.
- “Uz oh” – (uzmoq). Bu endi nola emas, qat’iy buyruq: aysh-ishrat rishtasini uzib tashla!
Muhimi:
Shoir shunchaki “Bobur” demayapti. U “Zahiriddin Muhammad Bobur” deb to‘liq ismi bilan o‘ziga murojaat qilyapti. Bu yerda shoir va oddiy inson o‘rtasidagi chegara yo‘qolgan. Bobur shohlik libosini yechib, o‘zini so‘roqqa tutyapti. Erkalatish, yozg‘irish yoki o‘zini oqlash ohangi yo‘q. Rasmiy va shafqatsiz ohangda sud qilyapti.
Ijodkor mahorati:
Bu ruboiyda ismning to‘liq yozilishi har qanday sifatlashdan ko‘ra kuchliroq ta’sirga ega bo‘lgan. Bobur “Men” demadi, “Bobur” demadi. U to‘liq ismini yozdi va shu orqali o‘zini javobgarlik kursisiga o‘tqazdi.