Харита: 2026 йилда сунъий интеллект жорий этилиши бўйича давлатлар рейтинги
Сунъий интеллект (СИ) саноати асосан Америка компаниялари томонидан бошқарилаётган бўлса-да, амалда қўллаш бўйича етакчилар бошқа мамлакатларда, жумладан, кичик, аммо юқори рақамли иқтисодиётга эга давлатларда топилди.
“Microsoft” ҳисоб-китобларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида дунёнинг меҳнатга лаёқатли аҳолисининг тахминан 17,8 фоизи мунтазам сунъий интеллектдан фойдаланган, яъни улар ойида “у” билан камида 90 дақиқа вақтини ўтказган.
Бу масалада Бирлашган Араб Амирликлари мутлақ етакчига айланди: унинг меҳнатга лаёқатли аҳолисининг 70 фоизидан ортиғи аллақачон СИдан фаол фойдаланмоқда. Сингапур давлати ўзининг 63 фоиз фойдаланувчиси билан иккинчи ўринда.
Сунъий интеллект моделлари ишлаб чиқувчиларнинг кўпчилиги жойлашган Америка Қўшма Штатлари технологияни ўзлаштириш даражаси бўйича энг яхши 20 та мамлакат қаторига ҳам кирмайди. Давлатда сунъий интеллектдан мунтазам фойдаланиш даражаси атиги 31,3 фоизни ташкил этади, бу сунъий интеллектни қабул қилиш даражаси 40 фоиздан ошиб кетган бошқа йигирмата давлатникидан паст.
Норвегия, Ирландия, Франция, Испания ва Нидерландия каби кўплаб Европа давлатлари анча юқори ўринни эгаллаб, сунъий интеллектни жорий этиш даражаси 40 фоиздан ошади. Европанинг юқори кўрсаткичлари унинг ривожланган рақамли иқтисодиёти, юқори сифатли интернет ва рақамли хизматлар билан ишлашга одатланган кўп сонли мутахассислар билан изоҳланади.
Шу билан бирга, кўплаб ривожланаётган мамлакатлар ҳали ҳам СИни жорий этишнинг дастлабки босқичида. Бу эса келгуси ўн йилликда меҳнат унумдорлиги ва иқтисодий рақобатбардошликка жиддий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган глобал бўшлиқни келтириб чиқаради.
“Microsoft”, шунингдек, Осиё аллақачон сунъий интеллект бўйича дунёдаги энг тез ривожланаётган 15 бозордан 10 тасини қамраб олгани ҳақида гапиради. Кескин ўсиш Жанубий Кореяда қайд этилган, у ерда сунъий интеллектдан фойдаланиш 2026 йилнинг биринчи чорагида 2025 йилнинг биринчи ярмига нисбатан 43,2 фоизга ошган. Таиландда бу кўрсаткич 36,2 фоизни, Японияда 34,1 фоизни, Монголияда эса 32,2 фоизни ташкил этиб, фойдаланувчилар сони тез суръатларда ўсиб бормоқда.
Қизиғи, Хитой давлати бошқаларга нисбатан паст кўрсаткич - тахминан 16 фоизни акс эттиради. Бироқ, аҳолиси кўп мамлакатнинг ҳатто ўртача ўсиши ҳам юз миллионлаб янги фойдаланувчиларини қўшиб бериши мумкин.
Сунъий интеллект кундалик ишларга чуқурроқ кириб борар экан уни қўллаш тезлигидаги тафовутлар оммавий рақамлаштириш ва интернетнинг тарқалиши глобал рақобатни ўзгартириб юборгани каби кейинги ўн йилликдаги иқтисодий тенгсизликнинг асосий омилига айланиши мумкин.
Б.Муҳаммадиева тайёрлади.