ЮНЕСКО 43-сессияси: Самарқанд маданий мероси дунё эътиборида бўлади

Шу йилнинг 30 октябридан 13 ноябрига қадар Самарқанд шаҳрида БМТнинг Таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ташкилоти — ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессияси бўлиб ўтади.

ЮНЕСКО ва мамлакатимиз раҳбарияти, вилоят ҳокимлиги ҳамда масъул бошқарма ва ташкилотлар томонидан мазкур тадбирга қизғин тайёргарлик кўрилмоқда. Хусусан, вилоят маданий мерос бошқармаси томонидан халқаро форум доирасида ташриф буюриши мумкин бўлган юқори мартабали меҳмонлар учун вилоятдаги 14 та диққатга сазовор маданий мерос объекти рўйхати шакллантирилиб, уларни шай ҳолатга келтириш ишлари бошланган.

Самарқанд минтақавий реставрация маркази директори Баҳрилло Абдуллаевнинг таъкидлашича, анжуман Самарқанд шаҳрида ўтказилаётгани муносабати билан шаҳар марказида жойлашган Регистон мажмуаси, Амир Темур мақбараси ва Шоҳи Зинда мажмуаси меҳмонлар ташрифи учун асосий манзиллар сифатида белгиланган.

– Ҳозирги вақтда мазкур ёдгорликларда таъмирлаш, тиклаш ва ободонлаштириш ишлари давом этмоқда, – дейди Б.Абдуллаев. – Жумладан, Регистон амажмуасидаги Мирзо Улуғбек мадрасасининг тўртта дарсхонаси ва катта галереясида таъмирлаш ҳамда кошинкорлик ишлари амалга оширилмоқда. Тиллакори ва Шердор мадрасаларининг кўргазма заллари ҳам қайта таъмирланиб, замонавий экспозициялар билан бойитилмоқда.

Халқаро даражадаги тадбирга тайёргарлик доирасида Шоҳи Зинда мажмуасида ҳам кенг кўламли консервация ва реставрация ишлари амалга оширилмоқда. Бунинг учун “Вақф” хайрия жамоат фонди томонидан 1 миллиард сўмдан зиёд маблағ ажратилган.

– Маданий мерос агентлиги илмий кенгашининг хулосасига асосан, зиёратгоҳга ташриф буюрувчи маҳаллий ва хорижий сайёҳлар, шунингдек, меҳмонлар учун қулай шароит яратиш, уларни муносиб кутиб олиш ва хавфсизлигини таъминлаш мақсадида ҳозиргача 700 миллион сўмлик реставрация ва консервация ишлари бажарилди, - дейди Шоҳи Зинда мажмуаси раҳбари Самариддин Мирзаев. – Хусусан, мажмуанинг фасади, бино деворларидаги қадимий ёзувлар ва декоратив безаклар қайта таъмирланиб, рангланди. Зиёратгоҳ атрофи ободонлаштирилиб, хавфсизлик тўсиқлари ўрнатилди ва ногиронлиги бўлган шахслар учун қулайликлар яратилди. 

ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессияси Ўзбекистон учун улкан тарихий воқеа бўлади. Ушбу анжуман орқали мамлакатимизнинг халқаро майдондаги нуфузи ошади, айниқса, кўҳна кентнинг бой маданий мероси жаҳон ҳамжамияти эътиборида бўлади.

Маълумот учун: ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган Самарқанд тарихий маркази 1123 гектар ва унинг муҳофаза зонаси 1369 гектарни ташкил этади. 

Вилоятда 1607 та моддий маданий мерос объектлари рўйхатга олинган бўлиб, ёдгорликларнинг 973 таси археология, 564 таси архитектура объектлари, 36 таси монументал санъат асарлари ва 34 таси диққатга сазовор жойлардир.

Фазлиддин РЎЗИБОЕВ.