Дунёдаги энг йирик аэропортлар
Ушбу мақолада ҳудуди бўйича дунёдаги энг катта аэропортлар “жойлаштирилган”, улардан энг каттаси 776 квадрат километр сатҳни эгаллайди. Бу кўрсаткич ўз-ўзидан бугунги кунда замонавий авиация нафақат йўловчи ташиш, балки ҳудуд, кенгайиш имконияти ва узоқ муддатли стратегик инфратузилма эканлигининг далолатидир.
Истанбул аэропорти (Туркия), 76,5 квадрат километр
Европа ва Осиё чорраҳасида жойлашган Истанбул аэропорти қисқа вақт ичида дунёнинг энг муҳим авиация марказларидан бирига айланишга улгурди. 2018 йилда очилган, дастлаб глобал марказ сифатида лойиҳалаштирилган объект гавжум Отатурк аэропорти ўрнини эгаллади.
Бир том остидаги дунёдаги энг катта терминаллардан бири ҳар йили ўн миллионлаб йўловчиларга хизмат кўрсатади. Айниқса, кенг коридорлар, марказлаштирилган хавфсизлик зоналари ва қулай ўтиш йўлаклари бу жойни транзит йўловчилар учун қулай ва самарали қилади.
Куала-Лумпур халқаро аэропорти (Малайзия), 100 квадрат километр
Бу аэропортни ҳақли равишда “шаҳар ичидаги шаҳар” деб аташ мумкин. Малайзиянинг иқтисодий гуллаб-яшнаши даврида қурилган объект тўлиқ инфратузилмаси, ердан унумли фойдаланиш ва иқтисодиёти аэропортда жамланган шаҳар - аэротрополис сифатида яратилган.
Унда бир нечта терминаллар, жумладан, асосий ва арзон нархларда ташувчиларга хизмат кўрсатадиган терминал бор. Ушбу тузилма турли йўловчилар тоифалари билан ишлаш имконини беради.
Учиш-қўниш йўлаклари ва терминаллардан ташқари, ҳудудда келажакда кенгайиш имкониятларини яратиб берадиган яшил майдонлар, юк ташиш жойлари ва тижорий инфратузилма мавжуд.
Денвер халқаро аэропорти (АҚШ), 137,8 квадрат километр
Ҳудуди бўйича Шимолий Америкадаги энг йирик аэропорт 1995 йилда очилган ва ўнлаб йиллар давомида ўсиш учун мўлжалланган.
Жеппесен ер ости поезд йўли орқали боғланган олисдаги учта қўниш зоналари терминали аэропортнинг комплекс маркази ҳисобланади. Ҳозирда олтита учиш-қўниш йўлаги ишлайди, бироқ уларни ўн иккитага кенгайтириш режалаштирилган.
Аэропорт америкадаги йирик авиакомпаниялар учун асосий марказ сифатида хизмат қилади, унинг катталиги эса ҳам йўловчилар, ҳам юк ташиш операцияларини чексиз ривожлантириш имконини беради.
Қирол Холид халқаро аэропорти (Саудия Арабистони), 375 квадрат километр
Саудия Арабистони пойтахтига хизмат кўрсатувчи ушбу аэропорт Vision 2030 дастури доирасида кенгайишда давом этмоқда. Келажакда унинг номи Қирол Салмон халқаро аэропорти деб ўзгартирилади.
Ернинг катта қисми ўзлаштирилмаган бўлиб қолмоқда, бу янги учиш-қўниш йўлаклари, юк марказлари ва ҳатто авиация билан боғлиқ саноат зоналарини қуриш учун катта имкониятлар яратади.
Қирол Фаҳд халқаро аэропорти (Саудия Арабистони), 776 квадрат километр
Ҳудуди бўйича дунёдаги энг катта, ҳатто кўплаб шаҳарлардан каттароқ Саудия Арабистонининг яна бир аэропорти ушбу рўйхатда етакчилик қилади.
Аэропорт инфратузилмаси энг катта самолётларга, шу жумладан 853 йўловчини сиғдира оладиган Airbus A380га ҳам хизмат қила олади. Бу ерда йўловчи терминали, қироллик терминали ва кенг юк ташиш воситаларини ўз ичига олган терминаллар кенг фаолият кўрсатади.
Аэропортнинг асосий хусусияти унинг потенциали бўлиб, ерларининг катта қисмидан ҳозирда фойдаланилмаяпти, бу унинг узоқ муддатли ривожланиш стратегиясини акс эттиради. Келажакда бундай аэропортлар ўзгарувчан глобал авиация шароитларига мослашишга қодир.
Б.Муҳаммадиева тайёрлади.
