Aholi bilan muloqot tizimi takomillashtiriladi
Har qanday davlatning barqaror rivojlanishi eng avvalo, uning fuqarolari bilan qanday muloqot o‘rnatganiga bog‘liq. Chunki davlat va jamiyat o‘rtasidagi ishonch taraqqiyotning eng muhim omili hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, O‘zbekistonda so‘nggi yillarda aholi bilan muloqot tizimini takomillashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Prezidentning “Aholi bilan muloqot tizimini samarali tashkil qilish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi farmoni aynan shu yo‘nalishdagi muhim qadamlardan biri hisoblanadi. Ushbu hujjat nafaqat davlat organlari faoliyatini takomillashtirish, balki fuqarolarning o‘z huquqlarini amalga oshirish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
Farmonda aholi bilan muloqot tizimini takomillashtirishning bir nechta ustuvor maqsadlari belgilab berilgan.
Birinchidan, davlat organlari va aholi o‘rtasida ochiq va samarali muloqotni ta’minlash. Bu har bir murojaat e’tiborsiz qolmasligi, har bir masala o‘z vaqtida ko‘rib chiqilishini anglatadi.
Ikkinchidan, Xalq qabulxonalarining yagona vertikal tizimini joriy etish. Bu orqali barcha hududlardagi qabulxonalar bir tizim asosida ishlaydi, boshqaruv va nazorat kuchayadi.
Uchinchidan, “mahalla yettiligi” va axborot xizmatlari bilan hamkorlikni kuchaytirish. Bu esa murojaatlarni bevosita joylarda hal qilish imkonini beradi.
Rahbarlar hisob beradi, javobgarlik oshadi
Endi davlat organlari rahbarlari aholi murojaatlari bilan ishlash bo‘yicha muntazam ravishda hisobot beradi. Nafaqat yuqori tashkilotlarga, balki parlament va mahalliy kengashlar oldida ham.
Bu esa ochiqlikka, mas’uliyatga va boshqaruv organlari rahbarlarining xalq oldida hisobdorligiga xizmat qiladi.
Eng muhimi, rahbarlar endi faqat kabinetda o‘tirib ishlamaydi. Ular joylarga tushadi, odamlar bilan yuzma-yuz gaplashadi, muammolarni joyida hal qiladi.
Farmonga ko‘ra, endi Xalq qabulxonalariga jamoatchilik asosida hokimlar rahbarlik qiladi. Bu esa ularning aholi bilan bevosita ishlashini ta’minlaydi.
Bu amaliyot orqali “kabinetdan boshqarish” emas, balki joylardagi real holatni o‘rganishga e’tibor kuchayadi.
Faqatgina murojaatlarni ko‘rib chiqish yetarli emas. Eng muhimi, ular orqali kelib chiqadigan tizimli muammolarni aniqlash va bartaraf etish kerak bo‘ladi.
Shu maqsadda:
- davlat organlarida ishchi guruhlar tashkil etiladi;
- ular muammolarni tahlil qiladi;
- har uch oyda takliflar taqdim etadi.
Bu esa muammolar takrorlanishining oldini oladi.
Reyting tizimi: kim samarali ishlayapti?
Shaxsiy va sayyor qabullarni raqamlashtirish orqali butun jarayon ustidan nazorat o‘rnatiladi. Bu shaffoflikni oshiradi, korrupsiya xavfini kamaytiradi, ma’lumotlarni tahlil qilish imkonini beradi.
Yana bir muhim yangilik — davlat organlari va hokimliklar faoliyatini baholash uchun reyting joriy etilishi. Bu reytingda murojaatlar soni, ularni hal etish darajasi, muddatlarga rioya qilish va takroriy murojaatlar soni hisobga olinadi:
Yangi tartibga ko‘ra, joriy yil 1-maydan Virtual qabulxona orqali kelib tushgan murojaatlar ustidan kuchli nazorat o‘rnatiladi.
Eng muhim yangiliklardan biri — murojaatlarning avtomatik nazorati. Agar murojaat belgilangan muddatda ko‘rib chiqilmasa, u avtomatik ravishda yuqori turuvchi organga o‘tadi.
Shuningdek, murojaatlar:
- shoshilinch,
- odatiy,
- maslahat talab qiluvchi
toifalariga ajratiladi. Bu esa har bir murojaatga individual yondashuvni ta’minlaydi.
Samarali ta’sir mexanizmi
Prezident Xalq qabulxonasiga keng vakolatlar berilgan. Endi u:
- davlat organlaridan ma’lumot talab qilishi mumkin;
- tekshiruvlar o‘tkazadi;
- qonunbuzilish holatlarini sudga oshiradi;
- rahbarlarga majburiy ko‘rsatmalar beradi.
Xulosa qilib aytganda, bu farmon faqat hujjat emas. Bu — yangi tafakkur, yangi yondashuv, yangi davr belgisi. Zotan, aholi bilan muloqot tizimini takomillashtirish — bu shunchaki ma’muriy islohot emas. Bu davlat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarni yangi bosqichga olib chiqish demakdir.
Muhimi, bu islohotlar fuqarolarni faqatgina kuzatuvchi emas, balki davlat boshqaruvida faol ishtirokchiga aylantiradi.
Yo.MARQAEV.
