Hiqichoq bilan 9 oy kurashgan Jair Bolsanaru, 68 yil hiqillagan Charlz Osbori
Yoxud hiqichoq sababi va undan qanday qutelish mumkin?
Ba’zan hiqichoq bir necha daqiqada o‘tib ketadi. Ammo ayrim holatlarda u jiddiy muammoga aylanishi mumkin.
2025 yil dekabrida Braziliyaning sobiq prezidenti Jair Bolsonaru kasalxonada yotganida shifokorlar unga uch marta diafragma nervi blokadasi qilishga majbur bo‘lishgan. Sabab — hiqichoq. Oddiy emas, to‘qqiz oy davom etgan hiqichoq. U siyosatchini qattiq holdan toydirdi.
Xo‘sh, hiqichoq qanday qilib buncha uzoq davom etishi mumkin? Hiqichoq paytida organizda nima sodir bo‘ladi?
Hiqichoq — diafragma va qovurg‘alar orasidagi mushaklarning to‘satdan qisqarishi. Ular nafas olishga yordam beradi, ammo asablar qo‘zg‘alganda bu jarayon nazoratdan chiqadi va “hiq-hiq” takrorlanaveradi.
Ko‘pincha bu holat sababsiz bir necha daqiqada o‘tib ketadi. Ammo kamdan-kam hollarda hiqichoq oylab, hatto yillab to‘xtamasligi mumkin. Masalan, amerikalik Charlz Osborn 68 yil hiqichoq tutgan — bu dunyo rekordi.
Uzoq davom etadigan hiqichoq ayniqsa og‘ir: u na kechasi, na ovqat paytida to‘xtaydi. Odam uxlolmaydi, vazn yo‘qotadi, charchaydi.
Nega hiqichoq paydo bo‘ladi?
Qisqa muddatli hiqichoqning eng oddiy sabablari:
- ko‘p ovqat yeyish
- tez ovqatlanish
- havo yutish
- gazli ichimliklar.
Qanday qutulish mumkin?
Ilmiy tadqiqotlar ko‘p emas, lekin ayrim usullar yordam berishi mumkin:
- qiyin tortiladigan somoncha orqali suv ichish
- juda chuqur nafas olib, kamida 30 soniya ushlab turish
Ko‘pchilikka esa oddiy suv ichish, nafasni to‘xtatish yoki tinchlanish ham yordam beradi.
Ammo u uzoq vaqt davom etsa yoki tez-tez sodir bo‘lsa, sababi jiddiyroq bo‘lishi mumkin:
- dorilarning nojo‘ya ta’siri
- alkogol
- asab yoki miya bilan bog‘liq muammolar
- turli kasalliklar, yallig‘lanish yoki o‘smalar.
Qachon shifokorga borish kerak?
Agar hiqichoq bir necha kun o‘tmasa, uxlash yoki ovqatlanishga xalal bersa — albatta shifokorga murojaat qilish kerak, deydi mutaxassislar. Sababi aniqlanadi, dorilar yoki maxsus muolajalar qo‘llanadi. Chunki ba’zan oddiy ko‘ringan hiqichoq organizm berayotgan jiddiy signal bo‘lishi mumkin.
Gulnora Xoldorova tayyorladi.
