Ko‘ksaroy muloqoti: proaktiv boshqaruv orqali “demografik salohiyat”ni shakllantirish
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Ko‘ksaroy qarorgohida mamlakat yoshlari bilan o‘tkazgan so‘nggi muloqoti O‘zbekistonning modernizatsiya yo‘lidagi taraqqiyotida tub burilish nuqtasi bo‘ldi. Markazlashmagan raqamli tarmoq orqali 60 000 nafar yoshlar yetakchilarini birlashtirgan davlat rahbari O‘zbekistonning 22 millionlik yoshlari shunchaki demografik ko‘rsatkich emas, balki milliy transformatsiyaning asosiy iqtisodiy va strategik harakatlantiruvchi kuchi ekanligini amalda ko‘rsatib berdi.
Prezident Mirziyoyev strategiyasining negizida “muammolarni hal qilish” yondashuvidan proaktiv ekotizim yaratish modeliga o‘tish yotadi. An’anaviy boshqaruv modellari odatda demografik bosim inqirozga aylanishini kutib, so‘ng chora ko‘radi, biroq Prezidentimiz Strategik prognozlash boshqaruvi tamoyilini amalda qo‘llamoqda.
2030 yilga borib mehnat bozoriga har yili 1 million yoshlar kirib kelishini anglagan holda, bugunning o‘zida qo‘shimcha 200 million dollar mablag‘ ajratish orqali hukumat kelajak voqeligiga hozirdanoq infratuzilmani yaratmoqda. Bu proaktiv rahbarlikning eng yorqin ko‘rinishidir: bugun ish beruvchilar avlodini tashkil etish bilan ertangi kunda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ishsizlik muammolarining oldini olishdir.
Davlat rahbari o‘tmishdagi ota-onalik ijtimoiy ta’minot modellarini “tadbirkorlikka asoslangan boshqaruv” konsepsiyasi bilan samarali almashtirdi. Ushbu modelda davlat mamlakatning bosh inkubatori vazifasini bajaradi. O‘zini o‘zi band qilganlar uchun kredit limitining 300 million so‘mgacha, kengayayotgan korxonalar uchun esa 10 milliard so‘mgacha oshirilishi yosh tadbirkorlarni jiddiy iqtisodiy sub’yekt sifatida ko‘rish demakdir.
Bu global texnoparklarda qo‘llaniladigan Lean Startup metodologiyasini eslatadi. Hukumat yuqoridan pastga yo‘naltirilgan byurokratiya emas, balki “Platforma-xizmat sifatida” tamoyili asosida harakat qilib, g‘oya bosqichidayoq buxgalteriya, marketing va huquqiy maslahatlar beruvchi hududiy inkubatorlar orqali “profilaktik qo‘llab-quvvatlash”ni ta’minlaydi. Bu esa loyihaning uzoq muddatli barqarorligini kafolatlaydi.
Ushbu zamonaviy boshqaruv yondashuvining o‘ziga xos jihati shundaki, unda ijtimoiy o‘zgarishlarni tezlashtirishda fiskal rag‘batlardan foydalanishdir. Prezidentimizning tayyorlov markazlariga mulkini ijaraga bergan fuqarolarni daromad solig‘idan ozod qilish hamda masofaviy ta’lim markazlari uchun ijtimoiy soliqni kamaytirish haqidagi qarorlari yuqori darajadagi fiskal moslashuvchanlikni namoyish etadi. Bozorni majbur qilish emas, balki rag‘batlantirish vositalari bilan ta’sir ko‘rsatish orqali ma’muriyat ham bilimlarga asoslangan iqtisodiyotning o‘sishini jadallashtiradi, ham kuchli xususiy sektorni rivojlantiradi.
Zamonaviy boshqaruv nazariyasiga ko‘ra, tizimning barqarorligi uning inklyuzivligi, ya’ni keng qamrovliligi bilan baholanadi. Jazoni ijro etish muassasalaridan qaytgan yoshlarga intensiv dasturlash va dizayn kurslarini taklif qiluvchi “Ikkinchi imkoniyat” loyihasi inklyuziv inson resurslarini boshqarish sohasidagi haqiqiy mahorat darslari bo‘lib xizmat qiladi. Bu loyiha milliy taraqqiyotning barqaror bo‘lishi uchun har bir fuqaro, o‘tmishidan qat’i nazar, raqamli iqtisodiyotga hissa qo‘shishi uchun zarur vositalarga ega bo‘lishi lozimligini anglashga xizmat qiladi.
Prezidentning yoshlar bilan samimiy suhbati men uchun uchrashuvning eng unutilmas lahzasi bo‘ldi. O‘zbekistonning muhtaram rahbari har doim o‘zining naqadar samimiy ekanligini va har bir insonning fikri va shaxsiyatini qanchalik qadrlashini o‘z misollari bilan namoyish etadi.
Samarqand shahri 46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi va xalqaro startap sammitlariga mezbonlik qilishga tayyorgarlik ko‘rar ekan, yoshlarimizga yo‘llangan xabar aniq: davlat imtiyozli kreditlar, soliq preferensiyalari va global diplomatik nufuz orqali ulkan imkoniyatlar maydonini yaratib bermoqda.
O‘zbekistonning yosh innovatorlari uchun Prezident Mirziyoyevning zamonaviy boshqaruv yondashuvi yangi imkoniyatlar ochib bermoqda. Endilikda mamlakatning taraqqiyot yo‘li yoshlarning innovatsiyalarga bo‘lgan intilishi va vatan ravnaqi yo‘lidagi mas’uliyatiga bog‘liq.
“Yangi O‘zbekiston”da Ko‘ksaroy muloqoti xulosa emas, balki mustaqil, farovon va yoshlar yetakchiligidagi kelajakka qaratilgan strategik safarbarlikdir.
Chidem Turkyilmaz,
Mirzo Ulug‘bek nomidagi
Samarqand davlat arxitektura-qurilish
universiteti rektori.
