Osmonda qancha yulduz bor?
Har bir kishi hech bo‘lmasa bir bor osmonga tikilib, yulduzlarni sanashga urinib ko‘rgan. Ammo har safar ularning behisob ekaniga ishonch hosil qilib, buning iloji yo‘qligini anglagan...
"Astronomlar uzoq vaqt davomida inson ko‘zi qancha yulduzlarni ko‘rishi mumkinligini hisoblab chiqdi. Lekin bu raqam hayratlanarli darajada kam", - deya xabar beradi Belnovosti muxbiri.
Ideal sharoitda - shaharlardan uzoqroq joyda va oy ko‘rinmaydigan vaqtda osmonda taxminan 6 minggacha yulduz porlaydi. Biroq bu raqam butun osmonni qamrab olgan. Har qanday vaqtda yerdan turib qaragan odamga osmonning faqat yarmi ko‘rinadi. Shu sababli, yulduzlarning maksimal ko‘rinishi 3 mingtaga yaqin.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, shaharda bu ko‘rsatkich o‘n baravarga kamaygan. Yorug‘likning ifloslanishi hatto eng yorqin yulduzlarni ham yashiradi. Ana shunday yorug‘lik muammosi tufayli katta shaharlarda ba’zan atigi 20-30 ta yulduz ko‘rinadi.
Teleskoplar inson ko‘zi ajrata olmaydigan diapazonni kengaytirgan holda yulduzlarni oltinchi kattalikkacha ajrata oladi. Astronomlarning ta’kidlashicha, osmondagi yulduzlar galaktikaning kichik bir qismi bo‘lib, Somon yo‘lida ularning yuzlab milliardlari bor.
Ammo ularning barchasini ko‘rishning iloji yo‘q. Uzoq yulduzlar yorug‘ligi juda zaif va ba’zan odamlar yulduzlarni tezroq harakatlanadigan va bir tekisda porlaydigan sun’iy yo‘ldoshlar bilan adashtiradi.
Sayyoralarni ham oddiy ko‘z bilan ko‘rsa bo‘ladi. Ko‘pincha Venera, Mars va Yupiter yorqin yulduzlar deb qabul qilinadi.
Agar siz shahardan uzoqroq joyni tanlasangiz, osmon o‘zini boshqacha namoyon qiladi. Yulduzlar yorqinroq, Somon yo‘li esa yaxshiroq ko‘rinish beradi. Astronomlar yulduzlarni ko‘ra olish imkoniyati eng yaxshi holatda bo‘lgan oysiz tunlarda osmonni kuzatishni tavsiya qiladi.
Agar inson yulduzlarni ko‘ra olishi mumkinligini tushunib olsa, tungi osmon tartibsiz tuyulishda to‘xtaydi va qayta-qayta o‘rganilishi mumkin bo‘lgan xaritaga aylanadi.
Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.